Kerst in Oostenrijk: zo vieren ze het in de bergen 

wintersport autorit

Wie met Kerst naar Oostenrijk gaat, ziet meer dan sneeuw en versierde chalets. De adventstijd en de kerstperiode hebben er een eigen sfeer, met gebruiken die per streek verschillen en soms eeuwen oud zijn. Dit zijn de tradities die je kunt tegenkomen als je de kerstvakantie in Oostenrijk doorbrengt. 

Skiën in de drukke weken

Christkindlmarkten 

Een kerstmarkt heet in Oostenrijk een Christkindlmarkt. Je vindt er kraampjes met glühwein, regionale gerechten en handwerk, en vaak worden er kerstliederen gezongen. Ze staan zowel in steden als in kleine bergdorpen. De meeste markten draaien in de weken vóór Kerst, dus check vooraf of de markt in jouw dorp nog open is in de periode dat je er bent. 

Het Christkind brengt de cadeautjes 

In Oostenrijk is het niet de kerstman die de cadeautjes brengt, maar het Christkind. Dat gebeurt op kerstavond, 24 december. Dat is ook de avond waarop de meeste gezinnen samen eten en de kerstboom en kerststal bekijken. Kerststallen zijn er in alle soorten en maten, en vaak zijn het zelfgemaakte erfstukken die elk jaar weer opnieuw worden neergezet. 

Stille Nacht, Heilige Nacht 

Het bekendste kerstlied van Oostenrijk komt ook uit het land zelf. Op 24 december 1818 werd Stille Nacht voor het eerst gezongen in Oberndorf bij Salzburg. Sinds 2011 staat het lied op de werelderfgoedlijst van UNESCO. Het lied is inmiddels in tientallen talen vertaald en klinkt in Oostenrijk nog altijd tijdens de kerstnachtdienst. 

Krampus en Sinterklaas 

In Oostenrijk komt Sint Nicolaas niet op 5 december, maar rond 6 december. Hij wordt vergezeld door Krampus, een harige, gehoornde figuur met bellen en kettingen die stoute kinderen zou straffen. Op verschillende plekken worden Krampusläufe georganiseerd, optochten waarin mannen in Krampuskostuum door de straten rennen. Ze zijn vooral bekend in Salzburgerland en Tirol. 

Een weetje: in het Gasteinertal doen rond de 100 groepen mee aan de Krampusloop, een van de meest authentieke van het land. Daar wordt Krampus niet gezien als het kwaad zelf, maar als iets dat het kwaad juist verdrijft. 

Een nadeel voor wie met jonge kinderen gaat: Krampus is luid en kan eng zijn. De optochten vallen bovendien vóór de kerstvakantie, dus ze zijn alleen te zien als je begin december al in Oostenrijk bent. 

Perchten en de Rauhnächte 

Tussen Kerst en Driekoningen (6 januari) liggen de Rauhnächte, de mysterieuze nachten van het jaar. Tijdens die nachten lopen Perchten door de straat, mensen met maskers en bellen die de winter moeten verdrijven. Dat valt dus wel in de kerstvakantie. 

Een bekende traditie is het wierookdragen. In drie nachten, op 25 december, op oudejaarsavond en op 5 januari, loopt het gezin met een pan wierook door het huis en de stal. Zo hoopt men onheil en ziekte af te weren. Het zijn gebruiken die vooral in landelijke gebieden nog worden gevolgd. 

Koekjes, Zelten en Lebkuchen 

Rond Kerst wordt er in veel gezinnen gebakken. Lebkuchen (peperkoek) en kerstkoekjes zijn favoriet. In Tirol is Zelten populair, een soort kerstbrood met gedroogde vruchten en noten. Vis, zoals karper, is in sommige regio’s de traditionele kerstmaaltijd. 

Waar beleef je dit? 

Veel van deze tradities zijn het best te zien in Tirol en Salzburgerland. In Tirol liggen onder meer Kirchberg en Sölden. In Salzburgerland vind je Maria Alm, Wagrain en Obertauern. Of een bepaalde traditie precies in jouw dorp wordt gevolgd, verschilt per plaats. Vraag het daarom aan je accommodatie of kijk bij de lokale VVV. 

Zo wordt de kerstvakantie meer dan alleen skiën, en maak je kennis met een stuk cultuur dat bij Oostenrijk hoort.